Chùa Som Rong Sóc Trăng là một trong những ngôi chùa Khmer cổ kính và đẹp nhất vùng đồng bằng sông Cửu Long. Tọa lạc tại số 367 Tôn Đức Thắng, phường 5, thành phố Sóc Trăng, ngôi chùa này không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của cộng đồng Phật tử Khmer mà còn là điểm du lịch tâm linh hút khách bậc nhất tỉnh Sóc Trăng. Với lịch sử hơn 400 năm hình thành và phát triển, chùa Som Rong được biết đến như một bảo tàng sống về văn hóa – kiến trúc Khmer giữa lòng miền Tây Nam Bộ.
Chùa Som Rong nằm ngay trung tâm thành phố Sóc Trăng, cách trung tâm hành chính tỉnh chỉ khoảng 2km về hướng đông nam. Du khách có thể dễ dàng đến chùa bằng các phương tiện như xe máy, ô tô hoặc taxi. Từ bến xe Sóc Trăng, chỉ mất khoảng 10 phút di chuyển theo đường Tôn Đức Thắng là đến cổng chùa. Nếu xuất phát từ Cần Thơ, bạn chạy dọc quốc lộ 1A khoảng 60km về hướng Bạc Liêu, qua cầu Mỹ Thanh rẽ phải vào đường Tôn Đức Thắng.
Lịch sử hình thành và phát triển
Theo sử sách ghi lại, chùa Som Rong được xây dựng vào năm 1580 dưới thời chúa Nguyễn, khởi đầu là một am nhỏ bằng tre lá. Ban đầu chùa có tên là Wat Prêk Prang – nghĩa là chùa Bông Súng trong tiếng Khmer, vì khu vực này xưa kia có nhiều bông súng. Trải qua nhiều lần trùng tu, ngôi chùa được xây dựng kiên cố bằng gạch đá và mang tên chính thức là chùa Som Rong từ năm 1944. Tên gọi Som Rong bắt nguồn từ tên một vị sư trụ trì có công lớn trong việc chấn hưng Phật giáo Nam tông Khmer tại Sóc Trăng.
Chánh điện chùa Som Rong được thiết kế theo phong cách kiến trúc Khmer truyền thống với mái cong vút, ba tầng mái chồng lên nhau tượng trưng cho ba ngôi báu: Phật, Pháp, Tăng. Đỉnh mái được trang trí bằng các tượng rồng uốn lượn, đầu rồng hướng lên trời cao. Mỗi góc mái đều có chóp nhọn hình lá bồ đề cách điệu, điểm xuyết những mảnh gốm màu xanh lam, vàng óng lấp lánh dưới nắng.
Trong chánh điện, tượng Phật Thích Ca bằng đá cẩm thạch trắng cao 4,5m được đặt trang nghiêm trên bệ cao. Hai bên tượng chính là các pho tượng Phật nhỏ bằng đồng đen, mỗi pho mang một tư thế khác nhau. Hệ thống cột gỗ trong chánh điện được chạm khắc tinh xảo hình hoa sen, rồng phượng, kết hợp với các bức bích họa mô tả cuộc đời Đức Phật.
Bảo tháp Som Rong – biểu tượng tâm linh
Điểm nhấn kiến trúc quan trọng nhất của quần thể chùa Som Rong chính là bảo tháp chính cao 35m, được xây dựng vào năm 2013. Bảo tháp có kết cấu hình trụ, thu nhỏ dần lên đỉnh, với bốn mặt đều có tượng Phật nhỏ trong các ô cửa vòm. Phần đỉnh tháp được mạ vàng, lấp lánh ánh sáng khi mặt trời chiếu rọi. Xung quanh chân tháp là vườn hoa và các bức tượng Kim Cương – những vị hộ pháp canh giữ cửa tháp.
Sala – giảng đường và nơi sinh hoạt cộng đồng
Khu vực sala của chùa Som Rong là một công trình kiến trúc mở, có mái che rộng rãi, thường được sử dụng để tổ chức các buổi lễ lớn, thuyết pháp, và các hoạt động cộng đồng. Mái sala cũng được trang trí bằng họa tiết rồng, hoa văn Khmer đặc trưng với các đường cong mềm mại. Hệ thống cột gỗ trong sala chạm trổ tinh tế hình rắn thần Naga – linh vật quan trọng trong tín ngưỡng Khmer.
Những điểm tham quan nổi bật tại chùa Som Rong Sóc Trăng
Tượng Phật nhập Niết bàn dài nhất miền Tây
Một trong những điểm đặc biệt thu hút du khách đến chùa Som Rong là tượng Phật nhập Niết bàn dài 63m, được xem là pho tượng nằm dài nhất khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Tượng được đặt trên bệ cao 2m, với tư thế nằm nghiêng bên phải, đầu tựa vào lòng bàn tay, khuôn mặt từ bi, an lạc. Bức tượng này được hoàn thành vào năm 2020, là kết quả của quá trình xây dựng kéo dài 5 năm với sự đóng góp công sức, tài lực của Phật tử khắp nơi.
Khu vườn rộng hơn 2ha trong khuôn viên chùa trưng bày hơn 100 pho tượng La Hán bằng đá xanh, mỗi tượng cao khoảng 1,8m, thể hiện các trạng thái khác nhau: tĩnh tọa, thuyết pháp, khất thực, thiền định. Các tượng này được chế tác tại làng nghề đá mỹ nghệ Non Nước (Đà Nẵng) và vận chuyển vào Sóc Trăng lắp đặt. Bên cạnh đó còn có tượng các vị tổ sư, tượng Phật Dược Sư và các linh vật thần thoại Khmer như chim Krud (Garuda), rắn Naga.
Cổng tam quan và hàng rào nghệ thuật
Cổng tam quan chùa Som Rong được thiết kế với ba cửa vòm cao 12m, hai bên là tượng sư tử đá uy nghi. Phía trên cổng là hình ảnh Đức Phật ngồi thiền trong vòng hào quang, bên dưới là các phù điêu mô tả cảnh chư thiên, nhạc công Khmer. Hàng rào bao quanh chùa được làm bằng bê tông đúc giả gỗ, chạm khắc các tích truyện tiền thân Đức Phật (Jataka) với đường nét tỉ mỉ.
Giá trị văn hóa và tâm linh của chùa Som Rong
Trung tâm Phật giáo Nam tông Khmer
Chùa Som Rong là một trong những trung tâm Phật giáo Nam tông lớn nhất tỉnh Sóc Trăng. Nơi đây thường xuyên tổ chức các khóa tu học, giảng kinh, thiền định cho tăng ni, Phật tử. Đặc biệt, chùa có thư viện kinh điển Pali và tiếng Khmer với hơn 5000 đầu sách, kinh văn cổ, phục vụ cho việc nghiên cứu Phật học của các nhà sư và học giả.
Lễ hội truyền thống đặc sắc
Hàng năm, chùa Som Rong tổ chức nhiều lễ hội lớn của người Khmer như Lễ Phật Đản (Vesak), Lễ Nhập Hạ (Vassa), Lễ Dâng Y Kathina, Lễ Ok Om Bok (cúng trăng). Lễ hội thu hút hàng nghìn Phật tử và du khách tham dự, với các hoạt động như tụng kinh, thuyết pháp, diễu hành xe hoa, múa Rom Vong truyền thống Khmer. Đây là cơ hội tuyệt vời để du khách trải nghiệm văn hóa bản địa độc đáo.
Chùa Som Rong hoàn toàn miễn phí vào cửa. Du khách có thể thoải mái tham quan, chiêm bái tất cả các khu vực trong chùa mà không mất bất kỳ khoản phí nào. Tuy nhiên, nếu muốn đóng góp công đức, chùa có các thùng từ thiện đặt tại chánh điện và các khu vực khác.
Chùa Som Rong có gì đặc biệt so với các chùa Khmer khác?
Điểm đặc biệt của chùa Som Rong là sở hữu tượng Phật nhập Niết bàn dài 63m, một trong những pho tượng nằm dài nhất khu vực miền Tây. Ngoài ra, bảo tháp chính cao 35m với đỉnh mạ vàng tạo điểm nhấn kiến trúc không thể nhầm lẫn. Vườn tượng La Hán với hơn 100 pho tượng đá cũng là một nét độc đáo hiếm thấy ở các chùa Khmer khác trong vùng.
Có nên đến chùa Som Rong vào dịp lễ hội không?
Đến chùa vào dịp lễ hội là cơ hội tuyệt vời để hòa mình vào không khí văn hóa sôi động. Các lễ hội như Phật Đản, Ok Om Bok đều có các hoạt động văn nghệ, rước kiệu, múa hát truyền thống. Tuy nhiên, lượng khách rất đông, bạn nên đến sớm và chuẩn bị tâm lý chờ đợi, hoặc chọn tham quan vào ngày thường nếu muốn yên tĩnh.
Chùa Som Rong có chỗ đỗ xe cho ô tô khách không?
Chùa có bãi đỗ xe rộng rãi có thể chứa khoảng 50 ô tô và hàng trăm xe máy. Khu vực đỗ xe nằm ngay phía trước cổng chùa, thuận tiện cho việc di chuyển. Không mất phí gửi xe, nhưng bạn nên khóa xe cẩn thận và không để tài sản có giá trị trong xe.
Thời gian mở cửa của chùa Som Rong là bao nhiêu?
Chùa Som Rong mở cửa từ 5h sáng đến 21h tối tất cả các ngày trong tuần. Thời gian lý tưởng để tham quan là từ 6h đến 17h. Buổi tối, chùa có đèn chiếu sáng tạo cảnh quan lung linh, nhưng các khu vực chánh điện và tháp thường đóng cửa sau 18h.
Kết luận
Chùa Som Rong Sóc Trăng không chỉ là một địa danh tâm linh quen thuộc với người dân địa phương mà còn là điểm đến không thể bỏ qua trên bản đồ du lịch miền Tây. Với bề dày lịch sử hơn 4 thế kỷ, cùng kiến trúc Khmer độc đáo, những pho tượng lớn kỷ lục và các lễ hội văn hóa đặc sắc, chùa Som Rong thực sự xứng đáng là niềm tự hào của tỉnh Sóc Trăng.
Mỗi chuyến viếng thăm chùa là một lần bạn được sống trong không gian thanh tịnh, chiêm ngưỡng nghệ thuật điêu khắc tài hoa và tìm hiểu những giá trị văn hóa Phật giáo Nam tông Khmer. Hãy dành ít nhất một buổi trong hành trình khám phá Sóc Trăng để đến với chùa Som Rong, để cảm nhận sự bình yên và vẻ đẹp tâm linh khó tìm thấy ở nơi khác.
